Bảng: Quy trình dinh dưỡng và chăm sóc dê con theo từng giai đoạn tuổi (0 – 90 ngày tuổi) Mốc tuổi Khẩu phần dinh dưỡng chi tiết Định mức sữa ấm (38 – 40°C) Thức ăn tinh (Cám) Yêu cầu kỹ thuật & môi trường 0 – 3 ngày tuổi Sử dụng sữa đầu hoàn toàn (Colostrum) giàu kháng thể tự nhiên (IgG, IgA) giúp hình thành miễn dịch thụ động cho dê con. Bú mẹ tự do hoặc cho uống bằng bình khoảng 400 – 500 ml/ngày. Chưa áp dụng. Sơ cứu rốn bằng dung dịch I-ốt 5%, giữ dê con trong môi trường úm ấm, duy trì nhiệt độ cơ thể khoảng 38 – 39°C. Cho dê bú sữa đầu trong vòng 30 phút đầu sau sinh. 4 – 10 ngày tuổi Duy trì nguồn dinh dưỡng chính từ sữa mẹ hoặc sữa thay thế, bắt đầu làm quen với môi trường chuồng nuôi. Bú mẹ tự do hoặc bú bình khoảng 450 – 500 ml/ngày. Chưa áp dụng. Giữ nền chuồng khô sạch, tránh gió lùa, vệ sinh khu vực úm thường xuyên. Theo dõi tình trạng phân để phát hiện sớm tiêu chảy. 11 – 23 ngày tuổi Bổ sung sữa ấm kết hợp tập ăn dặm với cỏ non phơi héo, lá cây giàu đạm, chuối chín băm nhỏ và một lượng nhỏ thức ăn tinh. Duy trì khoảng 450 – 600 ml/ngày. Bắt đầu tập ăn với lượng nhỏ bột ngô, bột đậu nành rang nhằm kích thích sự phát triển dạ cỏ. Cho dê con tập gặm cỏ khô sạch, vận động ngoài sân chơi có ánh nắng khoảng 3 – 4 giờ/ngày để hỗ trợ tổng hợp Vitamin D và phát triển xương. 24 – 45 ngày tuổi Khẩu phần gồm sữa ấm + cỏ tươi/cỏ khô + thức ăn tinh hỗn hợp, giúp phát triển hệ vi sinh vật dạ cỏ. Duy trì khoảng 450 – 600 ml/ngày, kiểm soát lượng sữa phù hợp với khả năng ăn dặm. Bổ sung khoảng 30 – 35 g/con/ngày. Tiếp tục vệ sinh bình bú, dụng cụ cho ăn; không cho dê con dưới 45 ngày tuổi đi chăn thả xa để hạn chế nhiễm giun sán và cầu trùng. 46 – 75 ngày tuổi Bắt đầu giai đoạn chuyển tiếp: giảm dần sữa, tăng lượng cỏ xanh và thức ăn tinh để kích thích dê chuyển sang tiêu hóa thức ăn thô. Giảm dần từ khoảng 600 ml/ngày xuống 400 ml/ngày. Tăng lên khoảng 50 – 70 g/con/ngày. Cung cấp nước sạch tự do, theo dõi tốc độ tăng trưởng thông qua cân trọng lượng định kỳ và điều chỉnh khẩu phần phù hợp. 76 – 90 ngày tuổi Khẩu phần chủ yếu gồm cỏ xanh, cỏ khô chất lượng cao và thức ăn tinh, chuẩn bị cho quá trình cai sữa hoàn toàn. Giảm dần từ 400 ml/ngày xuống 0 ml/ngày khi dê đạt 90 ngày tuổi. Tăng lên khoảng 80 – 100 g/con/ngày. Chuẩn bị cai sữa hoàn toàn ở mốc 90 ngày tuổi. Tiến hành phân loại đàn, tách dê đực và dê cái hậu bị để quản lý sinh sản, loại bỏ những cá thể sinh trưởng kém. Lưu ý chung trong giai đoạn 0 – 90 ngày tuổi: Mọi thay đổi về khẩu phần ăn cần thực hiện từ từ, tránh thay đổi đột ngột gây rối loạn hệ vi sinh vật dạ cỏ. Chuồng úm phải đảm bảo các yếu tố: Khô ráo. Thoáng khí nhưng không có gió lùa. Nền chuồng sạch, không ẩm ướt. Theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu: Khối lượng cơ thể. Khả năng thu nhận thức ăn. Tình trạng phân. Biểu hiện ho, sốt, tiêu chảy hoặc dấu hiệu nhiễm bệnh.